Pałac Podwilcze

Podwilcze to wieś rycerska i kościelna, stare lenno rodu von Podewils. Rodzina Podewils była w posiadaniu wsi od XIV w. do XVIII w. Wtedy to Max von Hevald nabył Podwilcze i w 1900 r. zbudował 2-klasową szkołę z mieszkaniem dla nauczyciela, w 1904 r. gorzelnię, urząd i wiele budynków gospodarczych. W okresie od 1908 do końca 1945 r. majątek był własnością Gustawa von Holtzendorff. Herb jego rodziny zdobi elewację pałacu i znajduje się także w witrażu w kościele. Obecny kształt pałacu pochodzi z 1895 r., o czym świadczy chorągiewka na maszcie wieży. W 1945 r. obiekt zajęło wojsko. Od 1954 r. znajdował się w nim Dom Dziecka. W latach 1954 – 57 przeprowadzono remont adaptacyjny na potrzeby domu dziecka, a przy okazji usunięto całkowicie wyposażenie i dekoracje wnętrz.

Pod koniec lat sześćdziesiątych pałac użytkowały Wojska Obrony terytorialnej Kraju, a od 1972 Kombinat Górniczo – Hutniczy Miedzi w Polkowicach. Latem odbywały się tutaj kolonie letnie. W 1981 r. obiekt został przekazany Urzędowi Gminy w Białogardzie, a od 1987 roku pałac jest w posiadaniu osoby prywatnej. Pałac w Podwilczu usytuowany jest w północnej części wsi. Dojazd do pałacu prowadzi bezpośrednio od drogi, przez okazałą bramę i reprezentacyjny dziedziniec. Zwrócona w stronę wschodnią fasada pałacu poprzedzona jest okrągłym gazonem z drzewami. Teren parku ogrodzony został murem z kamienia polnego.

Pałac jest budowlą eklektyczną z elementami neogotyku, murowany z cegły, otynkowany, posadowioną na fundamentach kamienno-ceglanych. Założony na rzucie litery „L” składa się z korpusu głównego i skrzydła przylegającego do korpusu od strony północnej prostopadle do elewacji tylnej. Jednopiętrowy, podpiwniczony o malowniczo rozczłonkowanej bryle. Korpus i skrzydło nakryte dachami dwuspadowymi, facjatki obu części – osobnymi dachami poprzecznymi do głównych. Przed wejściem głównym parterowy przedsionek z tarasem na dachu. Elewacje obu części z wydzielonym cokołem, dłuższe zwieńczone gzymsami, krótsze – szczytami. W szczycie środkowym – herb rodowy, w bocznych szczytach duże litery „H” (od nazwiska właściciela – Holtzendorff).

Wnętrze korpusu głównego rozwiązane w układzie dwutraktowym, w części północnej – dwu- i pół traktowym, symetrycznie po obu stronach wtórnie podzielonej przelotowej sieni. W jej tylnej części usytuowana neogotycka, drewniana klatka schodowa z ozdobnymi balustradami i boazeriami. Na parterze od frontu położone dwie duże sale, w skrzydle bocznym – dawna kuchnia. Wnętrze pałacu posiadało bogaty wystrój – ozdobną stolarkę, sztukaterie, belkowe stropy, kamienne kominki. Pałac podpiwniczony, 2 i 3 kondygnacyjny z poddaszem użytkowym . Dach drewniany wielospadowy z ozdobnymi wieżyczkami, kryty łupkiem kamiennym. Cześć piwnic została pogłębiona oraz wyremontowana na I piętrze częściowo położone nowe stropy, postawiona nowa ściana narożnikowa, do obiektu doprowadzona jest bieżąca woda z wodociągów oraz instalacja elektryczna (60 KW). Pow. pałacu wynosi ok. 2.400 m2.

Stajnia (wozownia) posiada ściany murowane z kamienia ciosanego, stropy drewniane belkowe dach drewniany dwuspadowy kryty papą wiek budynku ok 100 lat wyremontowany w 1992 r. Powierzchnia ok. 420 m². Budynek mieszkalny (dawny budynek służby) to budynek dwukondygnacyjny, stropy drewniane. Powierzchnia ok. 180 m².

Park krajobrazowy z początku XIX w. o cechach romantycznych (stawy, wzgórza widokowe, alejka grabowa). Park tworzy rozległe założenie obejmujące między innymi staw, wzgórze widokowe, cmentarz rodowy. W parku przeważają buki, graby, dęby, znajdują się również okazałe platany, jodły, daglezje o wys. ok 50m które królują nad malowniczym stawem o pow. 1,2637 ha.

Drzewostan parku tworzą głównie buki, graby, oraz dęby szypułkowe, daglezje oraz młodsze olsze, jesiony i klony zwyczajne. W części płn. rośnie grupa dębów czerwonych. W sąsiedztwie pałacu rosną jodły pospolite, cyprysiki groszkowe. W parku znajdują się trzy pomniki przyrody: dwa buki o obwodzie 370 oraz 445 cm i jedna jodła 335 cm oraz pomnikowy dąb ponad 450 cm nie wpisany do rejestru. Do ciekawszych gatunków należą także: kasztan jadalny, buk czerwono listny i jesion wyniosły.

woj. zachodniopomorskie